In het Financieele Dagblad schamperde Huub Schellekens in zijn wekelijkse column het nut van zogeheten personalized food, voeding dat precies op jouw behoeften is toegesneden. Volstrekt overbodig, aldus de arts en hoogleraar farmaceutische biotechnologie, die wees op de 160 soorten bacterieën in onze darmen die heel goed in staat zijn ‘om elk soort voedsel te verteren en van giftige ingrediënten te ontdoen’.
De wrevel van Schellekens werd gewekt door een voedselcoach die hij in zijn buurtsuper tegen het lijf riep. ‘Hoezo weet ik niet wat goed voor me is’, was kennelijk zijn gedachte. ‘Ik laat me niet zomaar iets voorschrijven.’
Tekorten
Voor alle duidelijkheid: er is niemand die Schellekens zijn autonomie wil afnemen. Als het om eten gaat, heeft iedereen een vrije keuze. Wat wel belangrijk is, dat ieder de juiste – of de best mogelijke – keuze maakt.
En door de
hectiek van alledag schiet dat er wel eens bij in. Snacken we voor het geval ons hongergevoel weg. Creëren we ongemerkt tekorten aan voedings- en bouwstoffen in ons lichaam. En juist daar kan
personalized food uitkomst bieden. Het gaat dan niet zozeer om de verwerking van voedsel door je lichaam (darmen) als wel om het aanbieden van eten waaraan jij op dat specifieke moment of gezien jouw unieke DNA behoefte hebt.
Personalized vs. functional
Laten we eerst aan begripsbepaling doen. ‘In dit soort discussies lopen personalized en functional food vaak door elkaar heen’, vertelt Ed Hendriks, projectregisseur bij Agro & Co. ‘Bij functional food sleutel je aan het product, voeg je bijvoorbeeld eiwitten of anti-oxidanten toe die er normaal niet inzitten om zo de gezondheidswaarde te vergroten. ‘
‘Personalized food richt zich meer op de vraag welke samenstelling van je eten het beste aansluit op je leefpatroon of genetische profiel. Hoe vul je met natuurlijke producten dreigende of aanwezige tekorten aan.’
Hendriks geeft vervolgens het bekende voorbeeld van iemand die drie keer in de week een intensieve duurloop doet. ‘Zo’n sporter verbruikt een behoorlijke dosis energie, die naderhand weer aangevuld dient te worden.’
Om de gaten te dichten wordt vaak naar vitaminepreparaten of voedingssupplementen gegrepen, maar vaak gaat het daarbij om synthetische aanvullingen. Ergens ver weg is de oorsprong van de werkzame stof in het preparaat misschien natuurlijk, maar in het productieproces van de pil of de poeder is die stof volledig gesynthetiseerd.
Natuurlijke weg
Veel beter is het om de tekorten op natuurlijke wijze aan te vullen. ‘Door groentes, vlees of zuivelproducten waarin de benodigde stoffen in verhoogde mate aanwezig zijn. Vergelijk het met pure, natuurlijke appelsap. Door één glas te drinken krijg je op een makkelijke manier 4 tot 5 appels binnen.’
De uitdaging voor primaire producenten en voedselverwekende bedrijven is producten te ontwikkelen waarin op natuurlijke wijze de werkzame stoffen zijn geoptimaliseerd. Telers kunnen nu al door raskeuze en teelttechnieken het gehalte aan anti-oxidanten verhogen dat van nature reeds in het gewas aanwezig is. ‘Of je cultiveert de consumptie van kiemplantjes. Zijn makkelijker te eten, met het voordeel dat al het goede van de volwassen plant ook al in de kiemfase beschikbaar is.’
En hoe moet het verder met die voedselcoach in de supermarkt? Hendriks: ‘Dat hoeft van mij ook niet zo. Hoe kan zo’n coach op een eerste indruk bepalen wat ik het beste kan nemen. Dat komt op mij wel erg uit de losse pols over.’